ZDANIA ZŁOŻONE PODRZĘDNIE  
 


 
 

Der Lehrer sagt, dass ich in Deutsch sehr gut bin


Jest to przykład typowego zdania podrzędnie złożonego, które budowane jest wg poniższego schematu:

zdanie nadrzędne, spójnik podmiot ........... orzeczenie.



TYPY ZDAŃ PODRZĘDNIE ZŁOŻONYCH:

dopełnieniowe
okolicznikowe czasu
zdania porównawcze
zdania przydawkowe
okolicznikowe przyczyny
okolicznikowe celu
okolicznikowe sposobu
zdania skutkowe
zdania przyzwalające
zdania pytające


DER OBJEKTSATZ Zdanie dopełnieniowe

Der Lehrer sagt, dass ich in Deutsch sehr gut bin
Klaudia fragt mich, ob ich mit ihr ins Kino gehe.
Klaudia fragt mich, wann ich mit ihr ins Kino gehe.
Ich weiß es nicht, warum er noch nicht da ist
Ich weiß es nicht, wohin er gegangen ist.
Ich weiß es nicht, wo er jetzt ist.

Zdanie dpełnieniowe odpowiada na pytania wszystkich przypadków oprócz Nominativ. Najczęściej używane spójniki to dass, ob, wann, warum, wohin, wo, .


DER TEMPORALSATZ Zdanie okolicznikowe czasu.

1) Ich habe sie nicht gesehen, als ich gestern in der Schule war.
2) Wenn es schönes Wetter gibt,
3) Nachdem ich aufgestanden war, zog ich mich an.

Zdania te odpowiadają na pytanie "wann?".
Najczęściej używane spójniki: wenn, als, jedesmal, während, solange, bevor, bis, seit, seitdem

Zdanie 1
Spójnika "als" używamy tylko do czasów przeszłych i w przypadkach, kiedy zdarzenie miało miejsce tylko jeden raz.
Zdanie 2
Spójnika "wenn" używamy do wszystkich czasów i używany jest do określania zdarzeń zwyczajowych, które wykonywanie są wielokrotnie.
Zdanie 3
Zdanie ze spójnikiem "nachdem" przedstawia dwie czynności następujące jedna po drugiej. Istnieje tutaj żelazna zasada gramatyczna następstwa czasów, którą stosujemy wg poniższego schematu:

zdanie podrzędne zdanie nadrzędne
Perfekt Präsens
Plusquamperfekt Imperfekt



KONSEKUTIVE NEBENSÄTZE - Zdanie skutkowe

Der Zug hatte Verspätung, so dass ich den nächsten Bus verpasst habe..
Ihre Kleidung war so auffallend, dass jeder auf Sie geschaut hat..

Zdania skutkowe wyrażają następstwo poprzedniej czynności występującej w zdaniu nadrzędnym.


RELATIVSÄTZE - zdania przydawkowe

Der Mann, der hier sitzt, hat ihn nicht gesehen.
Der Mann, dessen Zeitung dort liegt, kommt noch zurück.
Der Mann, dem wir geholfen haben, war schon sehr alt.
Der Mann, den ich gestern gesehen habe, ist heute wieder da.

Zdania przydawkowe określają dokładniej podmiot zdania głównego, po którym występują. Wybór spójnika zależy tutaj od rodzaju i liczby podmiotu. Jako spójniki w tych zdaniach występują zaimki względne odmieniane wg poniższego schematu:

Przypadek

r. m.

r. ż.

r. n.

l. mn.

Nominativ der die das die
Genitiv dessen deren dessen deren
Dativ dem der dem denen
Akkusativ den die das die



FRAGESÄTZE ALS NEBENSÄTZE - zdanie pytające poboczne

Ich weiß nicht, ob ich an die See mitfahre.
Weißt du zufällig, wann der nächste Bus kommt.
Weißt du zufällig, wohin diese Straßenbahn fährt
Weißt du zufällig, wessen Buch das ist
Weißt du zufällig, bei wem er die Prüfung ablegt.
Weißt du zufällig, womit er so viel Geld verdient

Zdania podrzędne pytające mogą pytać o wiele osób i rzeczy a pytaniami mogą być wszelkie słówka pytające włącznie z konstrukcjami przyimkowymi.


MODALSATZ - Zdanie okolicznikowe sposobu

Er hilft der Muter bei der Arbeit, indem er das Geschirr abspült..
Er ist aus dem Haus gegangen, ohne dass seine Mutter das gemerkt hat.

Zdanie te wskazują na sposób w jaki coś jest dokonywane.


VERGLEICHSATZ - Zdanie porównawcze

Der Film war so gut, wie ich es erwartet habe.
Der Film war noch besser, als ich erwartet habe.

Zdania ze spójnikiem porównawczym "wie" wskazują, że nasze oczekiwania miały dokładnie takie samo odzwierciedlenie w rzeczywistości, natomiast w przypadku spójnika "als" rzeczywistość przerosła nasze oczekiwania

Je mehr du tranieren wirst, desto besser kannst du spielen.

Zdanie z "je ... desto" wskazują pewne zależności / porównania dwóch stopniowań, które są id siebie zależne.
Konstrukcja gramatyczna tego zdania

Je "stopniowanie" podmiot ..... orzeczenie, desto "stopniowanie" orzeczenie podmiot.


KONZESSIVE NEBENSÄTZE - Zdanie przyzwalające

1) Obwohl du so reich bist, glücklich bist du nicht.
2) Ich glaube dir nicht, auch wenn du das versprichst.

1) Zdania przyzwalające złożone podrzędnie wskazują pewne przeciwności lub ograniczenia zdania nadrzędnego. Spójniki obwohl, obgleich, obschon są synonimami.
2) Zdanie ze spójnikiem "auch wenn" jeszcze bardziej podkreśla sprzeczność pomiędzy zdaniami.


KAUSALSATZ - Zdanie okolicznikowe przyczyny.

Ich kann nicht kommen, weil ich keine Zeit habe.
Da ich keine Zeit habe, kann ich nicht kommen.

Zdania odpowiadają na pytania: warum?, aus welchem Grund?
Spójniki "weil" i "da" są synonimami a różnica między nimi polega na tym, że spójnika "da" używamy wtedy, jeśli zdanie podrzędne występuje przed zdaniem nadrzędnym.


FINALSATZ Zdanie okolicznikowe celu.

Er hat ihr eine Jacke gegeben, damit sie nicht friert.
Ich lerne Die Vokabeln, damit ich den morgigen Test bestehe.
Ich lerne Die Vokabeln, um den morgigen Test zu bestehen.

Zdania okolicznikowe celu wskazują na cel działania i odpowiadają na pytania : wozu?, zu welchem Zweck ( w jakim celu?)

Konstrukcję bezokolicznikową "um ... zu" stosujemy tylko wtedy, jeśli podmiot w obu zdaniach jest taki sam. Znaczenie obu konstrukcji jest takie same.